Een Travellerspoint blog

Kaftans & feestgedruis

Zoveel meer dan alleen lesgeven

sunny 39 °C
Bekijk Insha´Allah op Jantien's reiskaart.

Gekleed in een prachtige groene kaftan zit de bruid met gestrekte benen op een kussen in een décor afgestemd op haar gewaad. Haar voeten en handen zijn geheel gedecoreerd met prachtige illustraties van henna die zij traditiegetrouw de eerste avond laat indrogen. Voor haar dansen vrouwen op traditionele Marokkaanse wijze heupzwaaiend en buikdansend. Wanneer de muzikanten vertrekken, zetten de vrouwen het zingen en dansen voort met rythmisch getrommel op alles dat voor handen is: decoratie-trommels, theeglazen en dienbladen. Het is een familiefeest en de nacht is dus compleet met krijsende kinderen, familiare bedrijvigheid en voor mij enige onwennigheid, maar al gauw bevind ik mij ook op de dansvloer en communiceer ik gewoon weer gebrekkig met de aanwezigen. De bruid heeft door de henna op haar handen mijn cadeau niet kunnen uitpakken maar het is een hier welbekend tableau met een lovende tekst over Allah erop, immens populair in alle huizen. Ik draag een donkerrode kaftan waarover iedereen zich lovend uitspreekt, maar ze hebben nog niet de geweldige takchita gezien die ik voor vanavond van Hakima mocht lenen. Deze tweede nacht van het bruiloftsfeest zal de pracht van traditionele gewaden en muziek echt lostbarsten met het daadwerkelijke huwelijk. De bruid spant de kroon: zij draagt zes verschillende kaftans op de avond en zal door vier mannen gedragen worden. Net als gisteren zullen na het feestgedruis de aanwezigen in het huis van de familie blijven slapen en ook ik houd dus een gewilde plek op een salonbank bezet; in tegenstelling tot alle andere aanwezigen willen ze mij niet op de grond laten slapen.

Ondanks de late avond sta ik om negen uur weer voor de klas. Ik heb de standaard taxi met nog vijf andere personen genomen om weer terug in Sidi Kacem te komen. Als ik tijdens het uitpakken van mijn boeken in mijn ogen wrijf hoor ik dat de traditionele henna op mijn handen, typisch voor bruiloften, op mijn handen door de kinderen wordt opgemerkt. De lessen verlopen goed, het aantal kinderen blijft toenemen en de groeiende harde kern gaat zichtbaar vooruit. De directeur van de organisatie vertelde me dat hun ouders enthousiast waren en hadden gevraagd of ik volgend jaar niet weer wilde komen. We beamen tegelijk de waarschijnlijkheid van de mogelijkheid: Insha’Allah.

Mijn gastgezin vertrekt vandaag naar Tangier waar morgen een feest plaatsvindt voor de geboorte van een baby in de familie. Mogelijk vertrek ik daar morgen ook naartoe maar het maken van concrete plannen is in deze cultuur niemand gegeven. Ik heb goede reserve opties: ik wil nog graag Fez en Azrou zien. Afgelopen weekend was ik met meerdere EPs die lesgeven in onze organisatie naar Chefchouen. Het stadje heeft een geweldige ambiance, gelegen tussen de bergen en met haar wit-blauwe huisjes doet ze Spaans en Frans aan. Het toeval wilde dat er een leuk traditioneel muziekfestival dat weekend in het plaatsje was, waardoor het dorpje een grote hoeveelheid aan mensen huiste. Onze hotelkamer met drie bedden en dertien vrouwen werkte enigzins op de zenuwen van de andere groepleden en het resulterende aanhoudende geruis in die sfeer overtuigde mij van de luxe die het reizen alleen of met goede bekenden biedt. De geweldige waterval waar we konden zwemmen, de prachtige uitzichten en de optredens waren desondanks zeker elke moeite waard. Het verlies van Nederland heb ik in Fez ervaren, in het cafe waar de taxichauffeur die ik aanhield het ook ging kijken. De lange wedstrijd leverde me naast de vele steunbetuigingen door de lange duur van de strijd ook de ervaring van een nacht in het treinstation op. Het slapen in de gebedsruimte die op het station is ingericht was verboden, zo grapte de beveiliging, en de stoelen bleken er jammer genoeg ook niet op gemaakt. Vrienden maken bleek gemakkelijker maar, hoewel ik het nergens uit kon afleiden, vermoed ik dat het meisje eigenlijk de aanwezige markt verkende omdat het meer dan ongewoon is een vrouw ongehaast in het station te treffen 's nachts. Voor mij was het gezelschap in ieder geval onbetaalbaar. Op naar het volgende stadje en treinstation.

Veel liefs en laat wat van jullie horen!

Geplaatst door Jantien 9:24 Gearchiveerd in Marokko Reacties (4)

Makein mushkil

Over kleine stadjes en tijd, kinderen en bruiloften

sunny 35 °C

Tegen alle verwachtingen in bleek school niet te beginnen. Buiten de hekken van het schoolterrein wachtten de studenten al sinds negen uur en zelf wacht ik met een klein gezelschap in een klaslokaal. In het gebouw zijn nog enkele andere leraren aanwezig maar school begint niet. Om elf uur vertrekken we dus weer. Dat is de echte betekenis van insha'Allah, als God het wil; hij wilde het niet. Morgen, morgen zal de school waarschijnlijk wel beginnen.

Het meisje dat naast me loopt op weg naar huis schat ik veertien en ze spreekt geen Engels. Maar ze houdt mijn arm vast dus ze is mijn vriendin. Voor mij loopt mijn gastvrouw Hannan te praten met een moeder en dochter die ook hebben ontdekt dat school vandaag nog niet begon. Paard en wagen sjokken langs en een auto toetert. De omvangrijke begroetingen zijn niet van de lucht. Sidi Kacem is groter dan ik verwacht had maar wel landelijk. Er is een modern aandoende boulevard, maar de school is een van de meest nette en kleurige gebouwen die ik in de omgeving heb gezien. De mensen constateren constant dat het warm is, heet zelfs zoals gewoonlijk, maar telkens met hernieuwde verbazing.

Mijn nieuwe gastgezin aan de rand van het kleine stadje bestaat slechts uit vrouwen, vier generaties bij elkaar. Twee dochters wonen bij hun moeder en tante in, evenals grootmoeder, en de vrouwen verzorgen ten aller tijde tenminste twee kinderen van familieleden in nabijgelegen te warme huizen. Ze hebben me met de warme gastvrijheid ontvangen die ik inmiddels gewend ben. Het enige verschil is dat ze bijna geen Frans of Engels spreken. We spreken dus een interessante mix van Arabisch, Frans en Engels die niemand eigenlijk echt begrijpt. Ik krijg vanaf nu wel twee dagen in de week Marokkaans Arabische les dus dat zal hopelijk een verschil gaan maken. Zowel de vrouwen als organisatie waarmee ik hier les geef zijn beschermend en verzorgend tot aan het benauwende toe, dus pak ik af en toe mijn vrijheid door alleen naar de medina een taxi te pakken, hetgeen voor hen al cultuurshock genoeg is.

Ik heb mijn andere gastgezin in Rabat teleurgesteld achtergelaten. Niet alleen omdat de enige foto van Casablanca op mijn blog een slecht beeld geeft van de stad en ik Fatima Zahra nooit bij haar rechtmatige naam noem (zie de comment van Fatima onder mijn foto van Casablanca), maar ook omdat ik besloten had te vertrekken uit Rabat. Stuk voor stuk realiseerden ze het zich. Ik ga naar Sidi Kacem. Waarom? Het is maar een klein stadje in het binnenland dat bekend staat als het kruispunt van treinroutes in een landbouwgebied. En het is er heet. Veel warmer dan Rabat, want dat ligt naast de zee. Geen strand, geen AIESEC, ik moet vertrekken uit mijn gastgezin... Haar moeder, zus en de winkelier op de hoek waren verbouwereerd. Gelukkig is het gemis maar van korte duur want we hebben afgesproken dat ik elke vrijdag terugkom voor de traditionele cous-cous en daarbij ook een gedeelte van de Ramadan bij hen doorbreng. Daarbij, het vertrek was mijn eigen idee: ik wilde in een klein dorpje lesgeven waar de mensen nog zo authentiek mogelijk Marokkaans leven en Marokkaans denken. Ik wilde Engels lesgeven aan kinderen op een vrije manier, los van alle TOEFL toetsen en prive scholen. Ik had het idee doorgedrukt om naar Sidi Kacem te gaan.

Dus was het deze week eindelijk zo ver. Met mijn mond vol tanden stond ik voor een klas vol Marokkaanse kinderen. Er was me niks verteld behalve dat ik om negen uur aanwezig moest zijn. Dat was ik niet precies want mijn gastvrouwe Hannan zag daar de noodzaak niet van in. Ik was toch leraar? De studenten wachten wel, makein mushkil - geen probleem. Tijd kan je hier door de vingers glippen zonder dat je het merkt, het is niemand iets waard. Een paar minuten meer of minder, een uur, een dag of een week; alles kan wachten en alles wacht dan ook totdat het plotseling urgent wordt. Dus wachtten de studenten terwijl ik stuntelde met mijn introductie. Wachtten ze tot iemand zich als tolk zou opwerpen, wachtten ze tot die iemand mij kon vertellen dat het niveau van de studenten te verdeeld was om ze tegelijkertijd les te geven. Die iemand bleek het enige te zijn dat wel geregeld was. Onverwachts kwam na drie kwartier een vriendelijke man binnen wandelen, maakte een kalm praatje met de kinderen en berichtte een mushkil (probleem). Hij splitste de groep voor de volgende dagen dan ook in tweeën: beginners en gevorderden. En wat blijkt? Ze hebben een boek en een methode waaruit we kunnen werken. Ik had dus voor niks zitten improviseren met zinnetjes, spelletjes en vocabulary. Niet dat de studenten dit ook maar enigzins dwars zit, zij zijn allang blij dat er een leraar is. Een gedeelte van de groep had eigenlijk Frans willen leren. Dagelijks komen ze op school kijken of die lessen beginnen en sommigen grijpen bij gebrek aan een Franse leraar de kans aan om mijn Engelse lessen te volgen. En nu alle feiten langzaam op hun plek vallen, verlopen die lessen ook een stuk beter. Met deze lieve en optimistische kinderen weet ik zeker dat we iets kunnen bereiken om trots op te zijn. Het hoe en wat moeten nog volgen, maar alle ingredienten voor succes lijken inmiddels aanwezig.

Ook belangrijk, bij kleine stadjes horen bruiloften. Ik stond al ingeroosterd voor twee bruiloften en een verloving, maar daarvan kan ik er maar één, volgende week woensdag en donderdag, naast de bruiloft in Rabat waar ik samen met Fatima Zahra naartoe ga. Dit weekend ga ik namelijk naar Chefchouen in het noorden van Marokko samen met nog andere EP's uit de buurt van Rabat. De finale Nederland - Spanje wil ik op een toepasselijke manier kijken zoals ik de afgelopen keren ook heb gedaan, maar daarvoor zijn de plannen nog niet definitief. Ik hoop binnenkort mijn viering van een positieve afloop te berichtten! Heel veel liefs vanuit Marokko en laat me weten hoe het met jullie is!

Geplaatst door Jantien 7:55 Gearchiveerd in Marokko Reacties (1)

Vergeet Lowlands. Strand, zee en wereldmuziek in Essaouira.

Alles is goed geregeld behalve datgene dat je wilt plannen.

sunny

Het meisje naast me beweegt veel. Dat weet ik omdat ik met mijn hoofd op haar deel van de bank lig. Ik was eerder in de coupé dus ik heb meer recht om liggend te slapen. Ik had liever dat ze er helemaal niet was zodat ik languit kan slapen zoals de reizigers in de andere coupés. Fatima is tevreden; ze vindt dat ik denk als een echte Marokkaan. Ik herken eerder Europeanen of Nederlandse Marokkanen in dit beeld maar zij is hier geboren dus ik neem het maar ter kennisgeving aan.

Wij zijn op weg naar Essaouira in het zuiden van Marokko voor het Gnaoua muziekfestival. Alle bussen waren allang volgeboekt toen wij twee dagen geleden besloten te gaan, dus nemen we de trein naar Marrakesh om daar (insha’Allah) een bus te vinden die ons naar het badplaatsje kan brengen. Bij gebrek aan goedkopere alternatieven hebben we alvast kamers in een luxe riad tenmidden van de medina (oude stad) en vlakbij het strand geboekt.

De sfeer in het kleine stadje aan zee is spectaculair. Vergeet Lowlands. Hier galmt de rhytmische muziek door de kleurige nauwe straatjes en verlicht de zon de dansende, zingende en trommelende mensen bij de podia, aan het strand en in de Port Skala met de verse vis. Na zonsondergang begint de multiculturele meute hartstochtelijk te dansen op eigen traditionele wijze. De anders zo macho Marokkaanse mannen bewegen sierlijk mee met de folk-achtige hoogzingende mannen, de Afrikanen en latino’s dansen stoeiend en rivaliserend op het rhytme van de trommels en de hippies lachen onder invloed van vanalles vrolijk mee. ‘s Ochtends vroeg en ‘s nachts heel laat genieten we van de kalmte en de niet aflatende wind die dit stadje normaliter haar karakter geven. We maken al gauw een groep vrienden en je vindt ons haar-schuddend bij alle podia van de binnenstad tot aan het strand. De tweede nacht krijgen we zelfs een prive-tour door de afgesloten delen van de stad en een winkel van een bevriende winkelier.

Voor we teruggaan naar Rabat zoeken we Fatima’s familie op in Casablanca. Gebruikmakend van de eeuwige gastvrijheid van de Marokkanen slapen we de eerste nacht in de salon van haar zus Bouchra. Haar twee kinderen, Mohammed en Jad, geven me ruim de gelegenheid kennis te maken met het Marokkaanse opvoeden. De kinderen worden door iedereen onophoudelijk gezoend, speels geslagen en in hard Arabisch gecorrigeerd, geholpen en gevleid. Tijdens de tweede helft van Nederland-Slovenia vertrekken we naar haar tante in de oude medina. Zo vlug mogelijk begeef ik me weer naar een lokaal café waar ik onmiddellijk wordt opgemerkt en toegejuicht nu Nederland met de Marokkaanse Afalay wint. Ik probeer ook goede moed te houden voor de afloop van de komende wedstrijd, maar Fatima en haar broers maken me dat erg moeilijk.

‘s Avonds verblijven we bij haar twee andere tantes in Casablanca. Hun middelen en talenkennis strekken beduidend minder ver dan die van mijn vorige gastvrouwen en ook de buurt en de lokale souq (markt) waar ik nieuwe slippers koop geven die indruk. Fatima noemt het smerig; ik ben blij met een ervaring van het alledaagse Marokko. Wanneer we alweer vertrokken zijn treffen de tantes een hele horde jongens bij de voordeur aan die willen weten waar ik ben en of ik al getrouwd ben. Fatima wil me overtuigen dat dit aan mijn natuurlijke schoonheid ligt maar ik vermoed dat de jongens eerder een ‘wandelend visum’ voor ogen hadden. Niettemin vind ik het vleiend, voor mij en voor Europa.

Eenmaal aangekomen in Rabat verlang ik naar het emmertje dat douche heet want na het stromende water in de riante riad heb ik douchen drie dagen moeten missen. Mijn stage zou binnenkort moeten beginnen (zeg maar morgen) maar daar bestaat nog steeds onduidelijkheid over. Ik wacht af want met zoveel taal- en cultuur barrières kan ik weinig beginnen. Alles is hier goed geregeld behalve datgene dat je wilt plannen. Maar als alles goed gaat stuur ik het volgende bericht vanuit Sidi Kacem. Vind dat maar eens op Google Maps… Vanavond maak ik stampot voor de gehele familie (Fatima, haar ouders, twee broers en haar zus en het gezin die met ons mee zijn gekomen vanuit Casablanca) en voor vrijdag kan ik me verheugen op een Marokkaanse bruiloft! Het belooft een spectakel te worden: de bruid draagt zeven jurken en de foto's die ik nu van bruiloften hier heb gezien garanderen veel glans en glamour. Ook ik word al kleding aangemeten, al weten de vrouwen nog niet wat ze met mijn grote voeten aan moeten. Jullie zien de foto's wel. Tot snel!

Geplaatst door Jantien 9:54 Gearchiveerd in Marokko Reacties (0)

De Marokkaanse Huisvrouw

Een dag in het leven van de moeder van Fatima

sunny 22 °C

Het eerste gebed is om vier uur ‘s ochtends. Hij trekt zijn djelleba aan en bidt in de moskee, zij bedekt zich en bidt thuis, en ze slapen nog even verder. Om zes uur gaat hij tien kilometer wandelen om in vorm te blijven en zij wast zichzelf en de badkamer. Binnenshuis trekt ze een oude japon aan, bindt het haar samen en bedekt het. Ze maakt warme melk klaar in een thermoskan en bereidt het ontbijt. De eerste was van de dag, de voorbereidingen voor het avondeten en de dagelijkse schoonmaak zijn al gedaan voordat de eerste familieleden wakker worden en haar man weer terug is. Terwijl het vlees sputtert om ‘s avonds heerlijk zacht te zijn, vermengen de eerste familieleden de warme melk met koffie, knipperen met hun ogen en storten zich op het ontbijt. In luidkeels Arabisch wordt de dag besproken, maar ook tips en roddels worden uitgewisseld.

Vandaag heeft ze gewacht met de dagelijkse voorbereiding. Ze wilde me laten helpen omdat ik zo vaak heb aangegeven iets te willen doen. Als ik om negen uur uit bed kom, is ze al drie uur wakker. De warme melk, het ontbijt en het vlees zijn klaar, maar samen maken we het huis schoon. Ik pel de sinaasappels en de tomaten en zij bereidt het brood. In het Frans vertelt ze me over haar dagelijkse routine en de familieleden en hun bezigheden. Met behulp van mijn inmiddels beroemde Frans-Nederlands woordenboekje benoemen de diverse etenswaren die we eerder in een “mini-shouq” gekocht hebben. Elke boodschap buitenhuis gaat gepaard met een djelleba, hoofddoek en een bezoek aan vrienden. De vrouwen praten er op hoge toon en met veel gelach fanatiek op los. Hoewel ik het niet begrijp, kan ik uit de vele handgebaren en de toon vermoeden dat het over de kinderen, buren en familie gaat. Er is altijd wel een buurvrouw om te begroeten, verbouwing of huwelijk te bespreken en reden om Allah te bedanken.

Mijn beschrijving lijkt monotoom, maar de afwisseling van de dag is veelvuldig: het gerecht, de telefoongesprekken en het dagelijkse plotselinge bezoek. Het WK, nieuws, welzijn van de kinderen en de Egyptische televisie series worden op de voet gevolgd. Gisteren is Amin, de jongste zoon voor zijn eindexamen geslaagd, dat was groots nieuws en de hele familie is geinformeerd. Mijn aanwezigheid hier voegt alleen maar toe aan de afwisseling.

Ik heb veel respect voor de Marokkaanse huisvrouw. Net als de Nederlandse huisvrouw (shukran mon maman) bindt ze het gezin samen, verzorgt ze het huishouden en helpt ze haar kinderen. Maar alle taken die wij verspreiden over een week doet zij elke dag én ze maakt het brood, het eten en de jus helemaal zelf. De gastvrijheid waarmee dat gepaard gaat is ook uitzonderlijk.

Het is maar een voorbeeld van één van de aspecten die het Marokkaanse leven zo interessant, warm en gezellig maakt. Niets over emanciptie of de rol van de vrouw in de Islam nu; God zij dank voor de Marokkaanse huisvrouw.

P.S. Als je het leuk vindt om mijn verhalen te lezen en wil je weten wanneer ik een nieuwe post? Schrijf je dan in voor mijn blog want ik zal ze niet meer elke keer in Facebook posten. Links op het scherm kun je abbonneren vinden, je registreert je dan alleen voor mijn blog en hoeft je verder niet voor de site aan te melden. Thanks! De volgende blog zal waarschijnlijk over het Gnaoua Muziekfestival in Essaouira gaan waar ik dit weekend met Fatima heen ga!

Geplaatst door Jantien 13:27 Gearchiveerd in Marokko Tagged women Reacties (5)

Salam 'Alaykoum

Qu'est-ce que tu dis?

sunny 20 °C
Bekijk Insha´Allah op Jantien's reiskaart.

Fatima is Fatima, niet Mohammed. Daar was even twijfel over en er is zelfs gesproken over het gevaar van vrouwenhandel. Maar ze is vrouwelijk, vriendelijk en zeer gastvrij, evenals haar familie. Ze heeft me in Rabat met open armen ontvangen.

Gisteren ben ik met de trein van Casablanca naar Rabat gekomen. Mijn Frans is roestig, om maar niet te zeggen slecht, maar het heeft me al vrij ver gebracht. In het vliegtuig had ik al kunnen oefenen met Abdel die geduldig wachtte tot mijn woorden zich tot een soort zinnen vormden. Bij mijn eerste taxiritje kon ik al dertig dirham van de prijs afhalen. In het hotel leverde het me een sprite op.

De volgende ochtend ben ik ongecoordineerd door de stad gaan lopen. Bij het oversteken ontmoette ik Mohammed die mij tegenhield toen een auto me dreigde te overrijden. Ik vroeg hem waar ik dadels voor de moeder van Fatima kon kopen als geschenk en weldra liepen we in Beb Marrakesh, de oude medina van Casablanca. In de historische oude straatjes van het traditionele Marokko kochten we uiteindelijk druiven en hij wees me naar het treinstation. Mohammed begreep niet waarom we in Nederland problemen met Marokkanen hebben. Volgens hem zijn het gewoon slechte mensen, die zijn overal. Het kon niet aan hun Marokkaanse afkomst liggen benadrukte hij.

In het station van Rabat onmoette ik Fatima. Ze is vierentwintig, heeft geen hoofddoek om en spreekt goed Engels. Ze keek naar mijn kleding en vroeg of ik wist dat ik ook blote armen en benen mocht hebben? Zelf droeg ze een doorschijnende blouse met blote onderarmen en ze lichtte toe dat ze in de zomer ook korte rokjes droeg. Ik vertelde dat ik het fijn vond om deze kleding te dragen omdat het mijn huid beschermt, blikken vermijdt en ervoor zorgt dat ik niemand beledig zodat ik met iedereen kan praten. Maar ik heb haar nog niet overtuigd want op straat wijst ze me nog steeds iedereen aan die er bloter bij loopt, als voorbeeld.

Trots vertelde ze me over het historische en monumentale Rabat. Nog die middag zag ik een groot deel van de stad te voet (de blaren liegen er niet om), maar niet nadat ik bij haar thuis een heerlijke lunch had genoten met meerdere kleine gerechtjes. Haar vader was blij verrast dat ik Frans sprak en sprak me op hoog tempo met grote verwachtingen aan. Uiteindelijk waren we dus alsnog op Fatima aangewezen om te vertalen.

Sindsdien heb ik al veel meegemaakt. ‘s Avonds wasten we ons uitvoerig in de hamman, de ochtend was aan koken besteed en vanmiddag heb ik natuurlijk de voetbalwedstrijd gekeken. Iedereen hier is blij met onze overwinning! De moeder van Fatima stopt me allemaal dingen toe, van traditionele kleding tot luxe hammanzeep, en bereidde voor de lunch de lokale delicatesse seven vegetable couscous. Met Fatima’s broer zijn we vanmiddag naar het strand geweest en met haar vader heb ik Franse gesprekken die ik nog steeds probeer te begrijpen.

Deze middag zijn we met twee vrienden van Fatima naar Oudaya gegaan en hebben daar mintthee gedronken genietend van het geweldig uitzicht op de zee. De discussie over religie en het Israel-Palestina conflict met Ismael bij het eten ‘s avonds was moeizaam (en niet alleen vanwege mijn Frans en zijn Engels) maar het gaf me wel meer inzicht in de Arabische denkwijze. Hoewel ik al verbrand ben door de zon, is het nu nog niet heel erg warm dus ik kan goed wennen aan het klimaat. In juli en augustus belooft het wel snikheet te worden.

Ik ga zo naar bed want het Frans spreken put me mentaal uit. Morgen is er een welkomsfeestje voor de nieuwe EP’s en daar zal ik meer mensen van AIESEC ontmoeten. Ik heb het erg naar mijn zin en het kan alleen maar beter worden!

Slaap lekker!

Geplaatst door Jantien 15:55 Gearchiveerd in Marokko Reacties (1)

(Berichten 6 - 10 uit 11) « Pagina 1 [2] 3 »